5 sự thật ngầm tại nơi công sở bạn cần biết

Ngọc Lê
19/09/2025
3,371

Navigating Workplace Politics: Thấu hiểu Quyền lực - Xây dựng Quan hệ nơi Công sở
Ngọc Lê

799,000^đ

Đăng ký Trailer

Đi làm không chỉ là việc hoàn thành công việc, mà ẩn mình sau đó chính là vô số "luật ngầm" mà chỉ khi bước chân vào môi trường công sở bạn mới thấu hiểu. Bài viết này sẽ bật mí 5 sự thật ngầm tại nơi công sở bạn cần biết.

Table of Content

1. 5 sự thật ngầm của tổ chức 1.1. Sự thật #1: Không có tổ chức dân chủ tồn tại 1.2. Sự thật #2: Mọi quyết định đều chủ quan 1.3. Sự thật #3: Sếp nắm quyền “sinh sát” cuộc đời bạn 1.4. Sự thật #4: Người có nhiều quyền lực hơn sẽ chiến thắng 1.5. Sự thật #5: Life is not fair – Đời không công bằng 2. Tạm kết

1. 5 sự thật ngầm của tổ chức

Dù muốn hay không chúng ta đều phải thừa nhận rằng công ty chính là ngôi nhà thứ 2, nơi chúng ta phải dành tối thiểu 40h/tuần cho công việc. Mái nhà đó to lớn hơn gia đình thật sự vì có nhiều “cha mẹ” hơn , nhiều “anh chị em” hơn, có KPI rõ ràng và cơ chế vận hành cũng hoàn toàn khác – không phải trên cơ sở của tình yêu thương và sự quan tâm chăm sóc lẫn nhau, hay sự hi sinh nhường nhịn mà tuân theo những quy luật ngầm mà không phải ai cũng sẵn sàng nói cho bạn biết.

Để tồn tại trong mái nhà đó điều đầu tiên bạn cần làm là chấp nhận những “sự thật xấu xí” đằng sau vẻ hào nhoáng, lung linh… Bạn hãy bắt đầu quên đi những câu slogan trên tường về một công ty nơi bạn có quyền lên tiếng, có quyền nói ra tất cả những gì bạn suy nghĩ trong đầu, một môi trường đặt mục tiêu và lợi ích nhân viên là số 1, hay một nơi mà tất cả nhân viên đều được đối xử công bằng và bình đẳng.

Chấp nhận những thực tế không như mơ chính là bước đầu tiên bạn cần trang bị để bước vào cuộc chơi của Politics công sở.

Chấp nhận những thực tế không như mơ chính là bước đầu tiên bạn cần trang bị để bước vào cuộc chơi của Politics công sở.
Nguồn: Unsplash

Chấp nhận những thực tế không như mơ này chính là bước đầu tiên bạn cần trang bị để bước vào cuộc chơi của chính trị công sở – nơi mà kỹ năng sinh tồn không nằm ở việc “chống lại”, mà là hiểu đúng và hành xử phù hợp.

Bài học đầu tiên bạn phải thuộc nằm lòng là các “sự thật ngầm” nơi công sở.

1.1. Sự thật #1: Không có tổ chức dân chủ tồn tại

Không phải mọi phiếu bầu đều có giá trị như nhau hay không phải mọi quyết định đều có sự đồng thuận của tất cả mọi người.

Hẳn không ít lần bạn đã rất tức tối, khó chịu, gay gắt khi dự án mà mình đang phụ trách lại bị can thiệp bởi sếp trực tiếp, hay cả bởi sếp của sếp, với nhiều chỉnh sửa, góp ý tới “n lần” vẫn chưa được.

Bạn đang nghĩ chính các sếp mới là người đi quá ranh giới về trách nhiệm công việc chăng?

Nhưng bạn đã nhầm, người chịu trách nhiệm cuối cùng cho chính công việc của bạn vẫn là các sếp, khi dự án của bạn bị trì hoãn, KPI của các sếp cũng bị ảnh hưởng. Vì vậy, thay vì cay cú hậm hực với sếp, bạn hãy cố tìm hiểu lý do đằng sau cho những thay đổi đó.

Nếu làm được, bạn đã thể hiện mình luôn ủng hộ sếp trong hoàn cảnh thử thách chứ không phải là gánh nặng tạo thêm khó khăn cho sếp, vậy thì sự tin tưởng sếp dành cho bạn sẽ là một phần thưởng xứng đáng.

Thay vì lúc nào cũng cay cú, hậm hực với sếp, bạn hãy cố tìm hiểu lý do đằng sau cho những thay đổi đó.

Thay vì lúc nào cũng cay cú, hậm hực với sếp, bạn hãy cố tìm hiểu lý do đằng sau cho những thay đổi đó.
Nguồn: Unsplash

Mời bạn xem thêm: Chính trị công sở là gì? 5 sự thật lầm tưởng về chính trị công sở

1.2. Sự thật #2: Mọi quyết định đều chủ quan

Trong tổ chức, một số người sẽ được trao quyền để quyết định:

Họ không phải là người nắm rõ thông tin nhất, hay ở một vị trí có thể đưa ra quyết định tốt nhất.
Quyết định họ đưa ra trái với ý kiến của số đông thì họ vẫn phải ra quyết định.

Dĩ nhiên, các sếp sẽ là người phải chịu trách nhiệm hoàn toàn với những quyết định đó, cho nên bạn đừng trách sếp “vô dụng” khi phải ra quyết định cắt ngân sách hay huỷ bỏ cả dự án mà bạn đang phụ trách để chuyển ngân sách cho một dự án khác (mà tất cả mọi người đều biết không giúp ích gì nhiều cho tổ chức chỉ đơn giản đó là một dự án mang tính “ngoại giao” với vùng mà thôi).

Một số người sẽ được trao quyền để quyết định, cho dù họ không phải là người nắm rõ thông tin nhất, hay ở một vị trí có thể đưa ra quyết định tốt nhất.
Nguồn: Unsplash

Quyết định này của sếp sẽ được cho là vì mục đích chính trị nhiều hơn là mục đích kinh doanh. Dĩ nhiên, nó không khách quan đối với bạn nhưng nó lại rất hiển nhiên đối với sếp, vì đằng sau có thể là một sự thương lượng để sếp giành được những sự hỗ trợ đặc biệt nào đó từ vùng cho địa phương, hoặc để chuẩn bị bước đệm cho con đường sự nghiệp của sếp.

Vì vậy, việc bạn nên làm là quản lý sự kỳ vọng của mình.

Đừng trông chờ vào sự khách quan vì các quyết định đều dựa trên sự tính toán mục tiêu, hoặc niềm tin giá trị của mỗi người mà chúng ta đều khác nhau.
Việc đánh giá một quyết định là chủ quan hay khách quan cũng không hề dễ dàng, cho nên, tốt nhất hãy để thời gian và kết quả trả lời.

1.3. Sự thật #3: Sếp nắm quyền “sinh sát” cuộc đời bạn

Đừng trông chờ vào sự khách quan vì các quyết định đều dựa trên sự tính toán mục tiêu, hoặc niềm tin giá trị của mỗi người mà chúng ta đều khác nhau.
Nguồn: Unsplash

Nhìn vào cơ cấu tổ chức của công ty, chúng ta sẽ dễ dàng nhận ra ai có quyền lực hơn người khác. Người ở đỉnh chóp của cơ cấu tổ chức sẽ có quyền lực tối thượng và người ở đáy tháp có ít quyền lực nhất. Và cũng mặc nhiên người bên dưới sẽ phải chịu sự quản lý của người bên trên theo hệ thống cấp bậc.

Sếp quản lý bạn sẽ có vai trò quyết định trong việc phân công công việc, đánh giá hiệu quả, quyết định lương thưởng cũng như quyết định luôn cả chất lượng cuộc sống của bạn (khi có người sếp tồi bạn sẽ hiểu cuộc sống của mình ảnh hưởng như thế nào).

Khi xác định được cốt lõi vấn đề, bạn sẽ cân nhắc phải hành xử như thế nào với sếp của mình (ở đây không đề cập đến việc nịnh bợ sếp) để khéo léo quản lý sếp và tránh có những kỳ vọng sai lầm về sếp như: sếp phải là người cần bạn, sếp phải chăm sóc, bảo vệ bạn, phải tử tế, nhẹ nhàng với bạn, phải tranh đấu vì sự thăng tiến của bạn… Vì sự thật, sếp không phải là cha mẹ bạn và sếp không nợ bạn bất cứ điều gì, sếp được trả lương để quản lý công việc bạn làm. Dĩ nhiên, nếu bạn may mắn gặp được người sếp tốt thì cuộc đời bạn sẽ tươi đẹp vô cùng.

Đừng đặt những kỳ vọng sai lầm vì điều này sẽ làm mầm mống cho những vấn đề trong mối quan hệ của bạn và sếp sau này.

1.4. Sự thật #4: Người có nhiều quyền lực hơn sẽ chiến thắng

Sự thật này có vẻ khá đau lòng… cho những ai tìm kiếm giá trị công bằng nơi công sở bởi trong hệ thống cấp bậc tổ chức cũng đã thể hiện rõ quyền lực về tay ai.

Khi chúng ta ký hợp đồng làm việc, ngoài việc thực hiện theo đúng bản mô tả công việc, chúng ta cũng đồng thời đã trao đổi quyền tự chủ, thời gian cá nhân của mình để đổi lấy thu nhập, sự nghiệp, cơ hội phát triển…
Khi bạn phải tuân thủ theo yêu cầu của một ai đó, phải báo cáo cho một ai đó thì bạn đã mất đi quyền tự chủ, nên càng cố chống cự, người thiệt hại sẽ là bạn.

Nếu muốn thành công, sếp phải là đồng minh của bạn nơi công sở, và bạn phải chứng minh được mình là một vũ khí chiến lược trên bàn cờ của sếp.

Nếu muốn thành công, sếp phải là đồng minh của bạn nơi công sở, và bạn phải chứng minh được mình là một vũ khí chiến lược trên bàn cờ của sếp.
Nguồn: Unsplash

Có câu nói vui “sếp là cha là mẹ” ngụ ý chúng ta phải sợ, phải tôn kính sếp như tôn kính cha mẹ… Nhưng đối với tôi, nếu muốn thành công, sếp phải là đồng minh của bạn nơi công sở, cũng như bạn phải chứng minh được mình là một vũ khí chiến lược trên bàn cờ của sếp.

1.5. Sự thật #5: Life is not fair – Đời không công bằng

Bạn có từng nghĩ công bằng là những gì mình nhận được sẽ tương xứng với những gì mình cho đi, hay khi mình giúp người ta thì người ta sẽ giúp lại mình, mình nỗ lực bao nhiêu sẽ gặt hái quả ngọt bấy nhiêu không?… Nhưng trải nghiệm thực tế đã cho nhiều góc nhìn khác nhau về sự công bằng.

Công bằng có phải là chia đều, là cào bằng?
Công bằng có phải là tất cả nhân viên đều được tăng 10% lương cho dù ai có thành tích cá nhân như thế nào?
Công bằng có phải là mỗi cá nhân đều chịu trách nhiệm như nhau trong dự án?
Công bằng có phải là người làm lâu năm hơn sẽ đóng góp nhiều hơn cho công ty?
Không công bằng khi một người làm việc 2 năm lại được thăng chức so với người làm việc 5 năm ở cùng vị trí?
Mạnh được yếu thua là công bằng hay không công bằng?

Không thể kỳ vọng tất cả chúng ta đều có một định nghĩa như nhau về công bằng vì cuối cùng thì đó cũng chỉ là giá trị tương đối, mang tính cá nhân đối với mỗi con người.

Cuối cùng thì đó cũng chỉ là giá trị tương đối, mang tính cá nhân đối với mỗi con người, không thể kỳ vọng tất cả chúng ta đều có một định nghĩa như nhau về công bằng, công bằng đối với người này có thể sẽ là bất công đối với người khác.

2. Tạm kết

Thế nên, lời khuyên dành cho bạn là đừng nên quá ám ảnh về việc tranh đấu cho sự công bằng ở môi trường công sở (cho dù cho chính bản thân bạn hay cho người khác), vì điều đó sẽ khiến bạn trở thành một nhân viên hay than phiền về tất cả mọi chuyện, một nhân viên luôn nhìn thấy sự bất công và không hài lòng về tất cả mọi thứ, và áp lực mọi người xung quanh phải hành xử công bằng với bạn… Điều này không có nghĩa là bạn phải thay đổi giá trị của con người mình mà thay vào đó hãy tập trung năng lượng để đạt được mục tiêu của mình một cách công bằng, chính trực nhất, đồng thời học chung sống và thích nghi với sự không công bằng xung quanh bạn.

Trên đây là phần chia sẻ của chị Ngọc Lê, Former Marketing Director @ Eco Pharma. Để hiểu hơn về bản chất của sự việc và vấn đề như Quyền lực công sở, mời bạn tham khảo khoá học Navigating Workplace Politics: Thấu hiểu Quyền lực - Xây dựng Quan hệ nơi Công sở

Khoá học dẫn dắt bơi chị Ngọc Lê, một Marketer, Consultant và Trainer với hơn 15 năm kinh nghiệm quản lý và lãnh đạo tại các môi trường từ doanh nghiệp Việt Nam đến các Tập đoàn đa quốc gia như Unilever, Pepsi, Merck, Mondelez, Eco Pharma... sẽ đồng hành cùng bạn trên con đường trở thành người chơi thông minh trên bàn cờ nơi công sở thông qua việc phát triển các mối quan hệ có ý nghĩa.